blom

Byderhand Tuinverse: Pionierskool se nuwe multisensoriese tuin

“Vandag maak ons tuin, Pa en Ma en ek…” ‘n Nuwe ervaring van plek en literatuur in ‘n multisensoriese tuin.

As deel van die Byderhand-Pionierprojek, is ’n versameling van 10 Byderhand Tuinverse geïnstalleer in die Pionierskool vir Siggestremdes se nuwe Multisensoriese Tuin. Hierdie besondere tuin is op 30 Augustus 2018 geopen, en die Byderhandspan was een van die vele rolspelers wat tot hierdie projek bygedra het.

Byderhand, ‘n projek onder leiding van die Vakgroep Skryfkuns aan die NWU, bied interaktiewe leeservarings deur verse en stories wat oor ‘n plek handel op die spesifieke plek beskikbaar te stel. Lesers lees of luister die storie of gedig op hulle selfone.

Die projek by die Pionierskool sluit verse in deur Hans du Plessis, Daniel Hugo, William Rowland, Bernard Odendaal en Floris Brown is gebruik, asook vyf kinderversies deur Franci Greyling. Al die verse handel oor ’n tuin en hulle is aangebring op die spesifieke plekke waar hulle pas: vir die kinderversie “Klippepad” is daar byvoorbeeld ’n klippaadjie gebou.

Met die opening van die multisensoriese tuin.

Die doel van die multisensoriese tuin is om ’n ervaring vir elke sintuig te voorsien. Om hierdie rede is die plante, voorsien deur die Karoo Woestyn Nasionale Botaniese Tuin, gekies op grond van hul reuk, kleur en tekstuur. Afrikaans.com het ook die muur agter die tuin versier met pragtige geverfde uitbeeldings van Afrikaanse spreekwoorde en uitdrukkings te doen met musiek en klank. Die Tuinverse dien as een van die ouditiewe ervarings in die tuin, en ook as ’n letterkundige element. Leerders kan ook op die musiekinstrumente in die tuin speel. Hierdie instrumente is van herwinde items soos verfblikke gemaak.

“Omdat ons leerders aangewese is op ander sintuie, het ons agtergekom dat ons te min daarvan by ons het,” verduidelik Suna Verhoef die doel van die tuin. Sy is die koӧrdineerder van die projek en ook ’n onderwyser by die skool. “Dis die hoop, dat al die ervarings in die tuin soveel energie los laat, ’n nuuskierigheid, ’n inspirasie, ’n verryking.”

As deel van die ATKV-Handevatprojek het leerders en personeel van Hoërskool Brackenfell ook gehelp om die tuin te ontwikkel. Suna noem ook dat die ongelooflikste deel van die projek die manier is hoe al die verskillende projekte en rolspelers saamgeval het, met mekaar praat en sinergie het. Sy gebruik die term “kruisbestuiwing”. Die mense betrokke by die bou van die tuin het gedink die muur is wonderlik, en die verwers was wedersyds absoluut gefassineer deur die tuin. Dit is nog ’n voorbeeld van die vindingrykheid en veelvoudigheid van die projek.

Dr. William Rowland se gedig, “Die huis waar ek woon”, ook in die tuin aangebring is. Hy is ’n kundige op die gebied van gestremdheid en is ook bekend vir sy betrokkenheid en leierskap in verskeie opsigte, ook op internasionale vlak. “Sover ek weet is dit ’n wêreld-eerste,” is sy opvatting van die Pionierskoolprojek. “Die verbintenis van poësie met ’n tuin, plante en bome, die storievertelprojek, die tegnologie wat toegepas word in die projek… Ek is nie bewus van ’n soortgelyke projek nie.”

Rouxné van der Westhuizen
Rouxné is ‘n die projekassistent vir Byderhand (2015).