2006-02


grootmense

resensies

nie vir kinders nie

Francois Bloemhof

Die Sanlamprys vir jeuglektuur, ’n gesamentlike inisiatief van Tafelberg Uitgewers en Sanlam, word tweejaarliks toegeken. Dis ’n kompetisie waarin manuskripte wat oor ’n bepaalde voorgeskrewe tema handel, beoordeel word en waarvan die wenmanuskripte deur Tafelberg Uitgewers gepubliseer word. Vanjaar was die tema musiek en het Fanie Viljoen se Breinbliksem en Francois Bloemhof se nie vir kinders nie, vir die eerste keer in die geskiedenis van die prys gesamentlik goud ontvang. Aan Engela Van Rooyen se boek Vuvuzela is silwer toegeken.

nie vir kinders nie

Soos Breinbliksem, maar minder eksplisiet, is Bloemhof se boek ook daarop uit om die establishment uit te daag en om die konvensionele persepsie van en oor die Afrikaanse tiener (en hulle boeke) opsy te skuif vir iets meer eksperimenteel en gewaagd. Die flapteks op die agterblad (“Hulle sê oud word is nie vir sissies nie. Ek sê om groot te word, is nie vir kinders nie”) suggereer reeds dat die roman die tradisonele inisiasieverhaal, waarin die proses van volwassewording gewoonlik beskryf word, anders gaan hanteer.

Dit is, soos Breinbliksem, ook ’n eerste persoonsvertelling. Tim die hoofkarakter is die fokaliseerder. Sy pa is ’n polisieman en beide sy ouers is behoudende, maar nie bekrompe karakters nie. Ten spyte van sy stabiele huislike omstandigehede en die feit dat sy ouers hom onvoorwaardelik liefhet, vind hy sy ouers (en hulle lewenswyse) vervelig en onhanteerbaar “gewoon”. Ook sy prestasies op skool is geen teenvoeter vir sy verveling nie. Sy lewe verander egter wanneer hy sanglesse begin neem by sy beste vriend, Ruan, se ma. Dit berei Tim, sonder dat dit uitgespel word, voor om deel te word van ’n reeks gebeure waarin hy, met Ruan as bemiddelaar, vasgevang word in ’n lewe van seks en dwelms. Hy word, voorspelbaar genoeg, vasgedraai in ’n ontstellende nagmerrie van prostitusie en dwelmgebruik.

Jonger en ouer teikenlesers het die roman oor die algemeen geniet. Hulle het dit as spannend, “real” en anders as gewone tienerboeke ervaar. Dit lyk my dus na nog ’n boek wat broodnodige Afrikaanse lesers vir die tienerboek kan terugwen en moet daarom welkom word.

Vir my was daar egter etlike leemtes. Veral aan die begin van die roman het Tim se besinnnede binnegedagtes vir my onnatuurlik voorgekom - so asof die outeur bang is die leser verstaan nie na behore wat Tim motiveer nie. Die boek het nie regtig iets nuuts toegevoeg tot Bloemhof se normdeurbrekende roman Slinger-slinger en die, vir my uitstekende, Die dae toe ek Elvis was, nie. Die gebeure word hier net meer skokkend aangebied en die sekuele beskrywings en ervarings tot verdere uiterstes gevoer. Ook het Tim as karakter my nie oortuig nie. Dit was vir my moeilik om sy hantering van die uiteindelik ondraaglike omstandighede waarin die opstand teen die “gewoonheid” van sy ouers se lewe hom gevoer het asook my persepsies van hom as onderhoofseun en sy aanvanklike moraliteit te versoen. Dit was vir onaanvaarbaar dat hy hom willoos onderwerp het aan alles wat van hom verwag, sonder om in opstand te kom of daaroor na te dink. Een teikenleser het die opmerking gemaak dat die vertelde tyd van die roman te kort is. Die verhaal sou meer oortuig het as dit in ’n jaar of twee voltrek sou word. Dit is moontlik die rede vir my ongemak met Tim as karakter. Miskien sou Tim my meer oortuig het, as die verhaal meer kompleks was en oor ’n langer tydperk afgespeel het sodat die leser beter met Tim en sy innerlike worsteling kon identifiseer. Ek het egter die slot van die roman as positief ervaar.

Beslis die moeite werd om te lees vir kritiese en ingeligte lesers.

Tafelberg Uitgewers, ISBN 0 624 04306 1, Prys R59.95

Maritha Snyman

Prof. Maritha Snyman is verbonde aan die Departement Inligtingkunde, UP.
Terug na Resensies

 

 

 

 


Voordeur en inhoud | Jong woordvrate | Ouer woordvrate | epos

STORIEWERF word aangebied saam met woordvrate en storiemakers
van alle soorte en groottes.
Gebou en onderhou deur Franci Greyling.

Skryfkuns Skool vir Tale Noordwes-Universiteit (PUK)

(C) Franci Greyling 2000-2006