2002-01-04

werfjoernaal

werkplaas

 

26. Karakters - geskiedenis, dryfkrag, doelwit

Wanneer jy die karakters uiteensit moet jy die karakter se doelwit in gedagte hou. Die doelwit is wat die karakter na strewe of wat hom/haar aanspoor…die dryfkrag om sy/haar doel te bereik.

Jy wil nie slegs die moeilikheid, verleentheid en reaksies van die karakter gebruik om die karakterkenmerke te beklemtoon nie. Jy wil ook gebruik maak van die karakter se persoonlike geskiedenis en dryfkrag. Reeds vroeg in die verhaal moet jy die leser vertel of wys wat die karakter se doelwit is. Die karakter se geskiedenis of agtergrond kan jy met die verloop van die verhaal aan die leser bekend maak.

Deurdat jy 'n ware persoon skep, met 'n agtergrond en geskiedenis, 'n hede en toekoms sowel as drome, hoop en 'n strewe daarna om 'n spesifieke doelwit of doelwitte te bereik, maak jy jou leser vertroud met jou karakters - soos een mens met jou karakters

Hierdie metode staan algemeen bekend as die Geskiedkundige-Dryfkrag-Doelwit.

Stroop al die persoonlike geskiedkundige inligting van die karakters af en hulle word soos leë doppe. Dan is daar geen rede, geen motief vir hulle bestaan nie. Dit veroorsaak dat hulle handelinge om hul doelwitte in die verhaal te bereik geen omvang besit nie. Geen gevoel, geen rigting. Niks.

Jy kan ook 'n bestaande storie of gebeurtenis gebruik as 'n motief vir jou karakter om sy doelwit te bereik. Dit beteken dat jy een of ander huidige krisis kan gebruik en voordoen as 'n gebeurtenis in die verhaal en jou karakter se reaksie daarop beskryf. Jy moet daarop let dat jou karakter se reaksie op een of ander gebeurtenis wat verbind word met sy "verlede" of "geskiedenis" meer betekenisvol en interessant vir jou leser sal wees.

Geskiedenis word baie keer benodig om grootte en diepe dimensie aan 'n karakter te verleen en sodoende die karakter meer werklik te maak vir die leser. Jy kan nie geloofwaardige dryfkrag aanvoer vir enige reaksies wat 'n karakter openbaar sonder geloofwaardige geskiedenisbeskrywing nie. Geskiedenis is deel van die verlede, hede en toekoms van elke mens. So ook van elke karakter. Met die regte geskiedenis kan jy alle aksie, reaksie, emosies 'n werklikheid maak. Selfs die afskuwelikstes en aanstootlikste van aksies en reaksies.

Opvolging is 'n goeie plek om 'n karakter se persoonlike geskiedenis te beskryf. Jy kan dit dramatiseer in terugflitse, opsom in die karakter se karakterkenmerke of eenvoudig uitdeel in dialoog terwyl die karakter sy/haar situasie met iemand anders bespreek. Die sleutelwoord is geloofwaardig. Wanneer jy dialoog gebruik, maak seker dat dit 'n geloofwaardige gesprek is.

Jy kan ook gebruik maak van tonele om gedeeltes van jou karakter se geskiedenis aan die leser oor te dra. Daarby kan jy dialoog en interaksie gebruik om hierdie kennis oor te dra in die plek van vooraf ontbloting van die karakter se geskiedenis. Wanneer interaksie gebruik word moet dit stilweg inskakel in die tussenposes van die aksie. Jy wil nie dat jou karakter eers 'n lang relaas moet lewer oor sy kinderdae of insidente uit sy verlede terwyl hy betrokke is in 'n aksie om sy ideaal te bereik nie.

Om te verseker dat jy nie die vloei van die verhaal versteur met terugvoering na persoonlike geskiedenis nie is dit belangrik om die volgende vrae te vra:

  • Wat is die doelwit van die karakter in hierdie toneel?
  • Wat is die karakter se motief? Sy rede?
  • Wat is die oorsaak van hierdie motief of rede?

Al hierdie antwoorde op die vrae en die feite van die verhaal hou die verhaal aan die beweeg en die leser bly vasgevang. Jou doel is karakter-komplot verbinding. Om te verseker dat die verhaal voortbou met die inskakeling van die hoofkarakter en gebeurtenisse. Die hoofkarakter se aksies en reaksies is die dryfkrag van die komplot en die uiteinde is dat daar wel voorbedagte veranderinge aan die karakter sal wees. Die karakter sal nie presies dieselfde aan die einde van die verhaal wees soos aan die begin nie.

Die sleutel is om die unieke aspekte en kwaliteite van die hoofkarakter te kan identifiseer in verhouding met die verhaal en om daardie aspekte en kwaliteite te gebruik om die komplot te bevorder. Jy moet ook besluit wat die nagevolge gaan wees en wat se uitwerking dit gaan beoefen op jou karakter.

Die volgende vrae behoort te help met die ontwikkeling van jou karakters:

  • Hoekom is hierdie karakter in die verhaal?
  • Hoekom hierdie spesifieke karakter?
  • Watter unieke kwaliteite besit hierdie karakter om in hierdie rol van die verhaal te pas?
  • Hoe word die hoofkarakter in die verhaal voorgestel?
  • Is hierdie soort van voorstelling geregverdig en passend in verhouding met die unieke kwalifikasies wat hierdie karakter bevat?
  • Kies die komplot en verhaal die hoofkarakter of is dit anders om?
  • Wat is die hoofkarakter se hoofdoelwit gedurende die verhaal?

Dit is nie noodwendig dat die hoofkarakter se doelwit ook die verhaal/komplot se doelwit moet wees nie. Ook onnodig om te verwag dat indien die hoofkarakter nie hierdie karakter doelwit kan bereik of faal om dit te bereik, dat die hoofkarakter nie 'n ander doelwit in die verhaal kan bereik nie.

Wat is die hoofkarakter bereid om te doen en nie te doen om hierdie doelwit te bereik? (Dit is moontlik dat die hoofkarakter 'n verskuilde agenda het sonder dat hy/sy daarvan bewus is.) Hoe pas die hoofkarakter se doelwit in met hierdie unieke kwalifikasie

Die verskuilde doelwit kan nog interessanter gemaak word indien dit met ander aspekte van die verhaal gebind word. Of jy kan die doelwit as 'n diepgewortelde persoonlike doelwit voorstel wat nou gekombineer word met 'n eksterne doelwit. Selfs gekombineer word met 'n teenstrydige eksterne doelwit.

Geskiedenis is die dryfkrag agter die oorspronklike doelwit. Gebeurtenisse in die verhaal beïnvloed hierdie doelwit en stel dit voor as iets heel anders.

Nog vrae wat jy jouself kan afvra:

  • Watter kwaliteite beskik hierdie hoofkarakter wat hom/haar so afsonder van die ander karakters, so uniek maak?
  • Hoe kan hierdie selfde unieke kwaliteite die hoofkarakter in die moeilikheid laat beland? (Dit beteken dat die ridder van die verhaal sy/haar eie ondergang kan veroorsaak, of oor sy eie voete kan struikel gedurende die verloop van die verhaal.)
  • Watter ander effekte kan hierdie kwaliteite op die hoofkarakter se lewe inwerk? (goed genoeg vir die voorstelling van 'n subkomplot?)
  • Watter ander talente, kwaliteite en geskenke kan die hoofkarakter help om die teenkanting te oorkom? (Dit is hier waar die karakter se geskiedenis handig te pas kan kom om bes moontlik oorbruggingsfaktore mee te kan skep.)
  • Hoe kan jy die karakter se swak punte tot voordeel gebruik in 'n hoogtepunt toneel waar die doelwit bereik is, opgeoffer word, of afgeskaf word?

Bou 'n spertyd in by jou komplot en soos die spertyd nader kom kan jy sien of die swak punte tot voordeel gebruik kan word en of dit 'n donker oomblik gaan besorg. Na die donker oomblik kan die hoofkarakter diep binne homself reik en vorendag kom met ongekende vindingrykheid om te herstel en sy doelwit te bereik. Die gebruik van hierdie ongekende vindingrykheid om sy doelwit te bereik kan as 'n klimaks van die komplot gebruik word.

  • Hoe gaan die gebeurtenisse van die verloop van die komplot/verhaal die hoofkarakter affekteer en verander?
  • Wat leer die hoofkarakter gedurende die verloop van die verhaal?
  • Wat was bereik?
  • Hoe het sy/haar lewe verander?

Die oplossings moet die los bande van die subkomplotte bymekaar trek en duidelik aandui hoe die wêreld van die hoofkarakter en die hoofkarakter self verander het. Die hoofkarakter moet op dieselfde trant die veranderinge kan aanvaar en gadeslaan.

Duidelike komplotstelling werk goed wanneer die hoofkarakter soortgelyk is aan 'n ware karakter -voorstelling. 'n Ware karakter met konstante sterktes en swakhede wat die spesiale kwaliteite van daardie karakter is. Jy wil voorstel dat jou hoofkarakter 'n lewe buiten die gebeurtenisse van die komplot het en 'n openlikheid besit as deel van sy ondervindinge en veranderinge.

e.t.

26
hierdie werkstuk
Karakters - geskiedenis, dryfkrag, doelwit
2527

vorige werkstuk
Hoe om lesers met karakters te betower

volgende werkstuk
Karakterkenmerke van 'n skurk

 

 

 

 

 

 

Voordeur en inhoud | Jong woordvrate | Ouer woordvrate | epos


STORIEWERF word aangebied saam met woordvrate en storiemakers
van alle soorte en groottes
Gebou en onderhou deur Franci Greyling

(C) Franci Greyling 2000-2005