2001-04-14

werfjoernaal

werkplaas

 

5. Die spilpunte van fiksie

Of jy doelgerig is teenoor die kinder-, jongmens of grootmens boekwurm:- beteken nie daar is 'n verandering in die basiese spilpunte van waaruit 'n komplot bestaan nie. Alhoewel elke storie verskil, is daar die elementêre punte waaruit almal bestaan. Deur aandag te gee aan hierdie punte behou jy die aksie van jou verhaal en die deurloop van die komplot tot aan die einde.

Die begin:- Jou verhaal begin by die punt waar jou karakter se lewe 'n omwenteling ondergaan en verander. Moenie die eerste hoofstuk vermors deur jou karakter haarfyn te beskryf en die omgewing waarin die karakter hom bevind in die fynste besonderhede uiteen te sit nie. Die meeste hiervan het nie betrekking op die storie nie, en indien dit wel het, kan dit deur die loop van die storie ingewerk word. Dit is aan te beveel om die openingsrede van die boek met aksie, 'n gedwarrel en geskarrel te begin. Dit trek onmiddellik die aandag.

Eerste hoofstuk:- is die begin of die einde. Binne die bestek van die eerste drie bladsye besluit jou leser of hy die boek gaan klaar lees of nie. Aan die einde van die eerste hoofstuk moet die leser al voel hy vorm deel van die karakter en dié se probleme en emosies. In die Hoofstuk-, Middegrade- en Jong Volwassene-boeke kan konflik in en tussen die karakters gedurende die verloop van die verhaal verander. Ongetwyfeld behoort die eerste konflik (die gebeurtenis wat die karakter vanuit sy normale lewenstyl ruk) baie duidelik te begin in die eerste hoofstuk - binne die eerste twee bladsye. Hierdie eerste konflik moet 'n voldonge feit wees aan die einde van die eerste hoofstuk, en só reeds uitreik na die volgende fase nog voordat die tweede hoofstuk aangekondig word. Dit is belangrik dat die leser op hierdie stadium moet voel hy ken jou karakter al goed en dat hy deel is van die karakter.

Einde van 'n hoofstuk:- beteken nie einde van 'n gedagte nie. Eindig jou hoofstukke so dat die leser angstig sal wees om na die volgende bladsy te blaai - net om te sien wat gaan gebeur! Die nuuskierigste ouderdomsgroep is tussen 7-12. Dit is ook die groep wat die gouste verveeld raak indien hulle verbeelding nie vasgevang word nie. Dit is raadsaam om die hoofstukke van hierdie ouderdomsgroep se boeke "in die lug te laat hang" en só hulle aandag behou. Of eenvoudig die oorskakeling met effektiewe dialoog en aksie te behou.

Die hoogtepunt van die verhaal:- wanneer die karakter trompop te staan kom teenoor die stryd of konflik, moet 'n natuurlike voortvloeiing wees van die verhaal tot op daardie punt. Te gereeld word die hoogtepunt of klimaks van die verhaal uitgerek en verloor so sy effek. Dit is ideaal om die hoogtepunt of klimaks van die verhaal te hanteer soos 'n rollende brander wat sy hoogtepunt bereik aan die einde van 'n hoofstuk.

Die oplossing:- moet bepaal word deur die hoofkarakter. Hierdie oplossing begin aan die einde van die hoogtepunt of klimaks en behoort nie meer as 'n hoofstuk te beslaan nie. Die oplossing moet realisties wees en sover moontlik 'n verrassingselement vir die leser inhou.

Die einde:- kort na die oplossing beskryf is. Gewoonlik word die oplossing in die laaste hoofstuk gevind, met slegs 'n paar paragrawe wat beskryf hoe die karakter na sy normale lewensomstandighede terugkeer. Dit is tot nadeel van die storie as die skrywer die einde opstop en uitrek. Die oplossing wat die hoogtepunt of klimaks van die verhaal volg, moet voldoende wees om as die afhandeling te dien - die einde van die boek.

Onthou:- vra of die storie van die boek konstant bly? Word een van die karakters duidelik deur sy handelinge as die hoofkarakter uitgewys? Te gereeld word twee of drie karakters gebruik wat 'n teenstrydige effek teenoor mekaar in die verhaal het. Ten laaste, maak seker dat die konflik of intrige lokkend genoeg is om die leser aan te trek. Dit moet hulle nuuskierigheid prikkel tot aan die einde. Wanneer jy twyfel, verhoog die konflik, maar moet dit nie minder maak nie. Hou in gedagte dat jy die leser vra om sy tyd en energie spandeer om jou boek te lees. Gee die leser die 'n probleem om uit te sorteer en hy sal dit met graagte doen.

e.t.

5
hierdie werkstuk
Die spilpunte van fiksie
46

vorige werkstuk
Laat jou stem gehoor word

volgende werkstuk
Verskillende kinderboeke - prenteboeke

 

 

 

 

 

 

Voordeur en inhoud | Jong woordvrate | Ouer woordvrate | epos


STORIEWERF word aangebied saam met woordvrate en storiemakers
van alle soorte en groottes
Gebou en onderhou deur Franci Greyling

(C) Franci Greyling 2000-2005