2001-05-01

werfjoernaal

werkplaas

 

7. Werk met oorsprong en effektief

Lank voordat ons die woorde op papier neerpen "sien" ons die storie al in ons gedagtes. Ons weet hoe ons karakters hulle gaan gedra, want alreeds weet ons alles van die karakters se verlede en is in beheer van die karakters se toekoms. Ons ken en verstaan die belang van elke gebeurtenis in die verhaal. Al wat jy nou moet doen is om jou leser te vertel.

Suksesvolle fiksie is afhanklik van logiese oorsprong en effektiewe oorsetting, vertolking en oordrag van die konsep/idee/storie as 'n geheel. In die werklike lewe gebeur niks asof dit in 'n kokon gehul is nie. Emosie is 'n natuurlike reaksie op enige gebeurtenis en aksie die opvolg op reaksie. Hierdie is 'n integrale deel van suksesvolle fiksie.

Drie belangrike punte waar oorsprong en effek van uiterste belang is:-

Die Hoofkarakter:

Die hele konsep van jou verhaal spruit uit jou hoofkarakter. Dit maak hierdie karakter dan ook die mees ontwikkelde en meerdoelig-dimensionele persoon van jou verhaal. Deurdat jou hoofkarakter probleme ondervind, konflik moet hanteer, soekend is na iets wat vir hom van belang is, of 'n kombinasie van al hierdie, maak dit jou verhaal interessant en aanvaarbaar vir die leser. Jou leser moet glo dat die probleme wat jou karakter ondervind belangrik is. Soveel te beter as die probleme voorkom asof dit wel daar was voordat die verhaal nog begin het. Jy moet uitbeeld hoekom dit van soveel belang is vir jou karakter. Dit is deel van die prentjie wat jou leser van jou karakter vorm en hierdie prentjie moet jy met die verloop van die verhaal laat verander. Dit sal jou karakter baie aanvaarbaar maak vir jou leser - asof die karakter 'n vriend word.

Hierdie verskillende aspekte van karakter-uitbeelding is baie belangrik en die basis hiervan geskied al op die eerste bladsy van die boek. Aangesien jy die verhaal met aksie wil begin en so die aandag vasvang en behou, het jy nie veel tyd vir die opstel van jou karakter se motivering nie. Die konflik en probleme van die verhaal kan ontvou soos die storie ontsluit. Dit is belangrik dat die agtergrond van die verhaal binne die eerste bladsy geskep word. Dit is jou karakter se drasak wat hy gaan uitpak en deursoek in die verloop van die verhaal. Die verhaal sal nie waar en effektief oorkom as hierdie drasak eers op 'n later stadium aan die leser voorgestel word nie.

Die intrige/komplot struktuur:-

Elke voorval in die boek of toneel wat jy skep moet logies volg of inskakel by die voorafgaande voorvalle of tonele. Met die begin van elke hoofstuk moet jy jouself afvra of jy alreeds jou grondslag vir hierdie hoofstuk in die voorafgaande tonele geskep het. Moenie die konsep van jou verhaal manipuleer sodat die storie 'n gemaklike einde bereik nie. As komplot so swaai en onverwags in 'n onbeplande rigting draai, gaan terug op die voorafgaande gebeurtenisse in die verhaal en maak seker dat die nuwe wending by die vorige inpas en sin sal maak vir jou leser. Elke hoogtepunt, oomblik van spanning, opgewondenheid of inspanning moet 'n direkte gevolg wees van 'n gebeurtenis in 'n voorafgaande toneel of voorval.

Die oplossing, ontbinding en afsluiting:-

Soos wat die verhaal met logiese oorsprong effektief ontvou het moet dit onvermydelike oplossings voortbring vir die ontbinding en afsluiting van die boek. Wie jou karakter is, hoe die karakter begin en verander gedurende die verhaal, sy reaksie en die manier waarop hy die konflik en probleme wat hy ondervind hanteer, selfs die vriende wat hy het en maak in die verhaal - dit alles moet slegs een gevolgtrekking en slot bring. Die leser moet aan die einde kan terugkyk en van begin tot einde van die storie oortuig wees dat dit die enigste logiese oplossing is. Die oplossing, ontbinding en afsluiting van die storie sal met genoegdoening aanvaarbaar wees as die voorafgaande verhaal logies, oorspronklik, effektief en oortuigend oorgedra is. As 'n karakter eers in die laaste hoofstuk voorgestel word as die een wat die sleutel tot die oplossing van die konflik en probleme van die verhaal hou, sal hierdie karakter nie water trek by die leser nie. Dit sal die logiese en oorspronklike effek van die verhaal skaad.

Die skryf van fiksie is presies soos om 'n huis te bou. Die fondasie moet sterk en kragtig wees. Elke brokkie van die verhaal moet soos 'n baksteen stewig vasgemessel wees op die fondasie van die verhaal. As die fondasie wankelrig is sal die verhaal in duie stort. As die een muur van die verhaal sterker en hoër gebou word as die ander, sal die uiteinde, die logiese, oplossing, ontbinding en afsluiting van die storie skeef, krom en oneffektief hang.

Deeltjies en gedeeltes van die storie vorm die verhaal as geheel. Elke afdeling, woord, sin en toneel vorm die soliede basis wat die huis van jou storie is.

e.t.

7
hierdie werkstuk
Werk met oorsprong en effektief
68

vorige werkstuk
Verskillende kinderboeke - prenteboeke

volgende werkstuk
Toonaansetting in 'n verhaal

 

 

 

 

 

 

Voordeur en inhoud | Jong woordvrate | Ouer woordvrate | epos


STORIEWERF word aangebied saam met woordvrate en storiemakers
van alle soorte en groottes
Gebou en onderhou deur Franci Greyling

(C) Franci Greyling 2000-2005