Wen diereboeke vir die hele gesin!
Uncategorized
Wolfie
Eendag lank, lank gelede was daar ’n eensame wolf. Daar was niks fout met hom nie, die ander wolwe wou net nie maats wees met hom nie. Die ander wolwe het altyd vang-die-haas gespeel, maar die speletjie het glad nie vir Wolfie lekker gelyk nie. Al wat Wolfie wou doen is huisies bou en die binnekant mooi versier. Dit was sy grootste droom. Op ’n dag, terwyl Wolfie onder ’n boom sit en dagdroom, hoor hy ’n lawaai wat van ander kant die bos af kom. Hy besluit toe om te gaan kyk.
Hy sien toe dit is ’n kleine ou varkie wat ’n strooihuisie bou. Die wolf dink dadelik dat dit ’n slegte idee is. Almal weet die wind waai woes in hierdie deel van die bos. Die klein varkie hoes en hy proes soos wat hy sukkel om sy huisie te bou. Wolfie besluit dat hy die varkie gaan help.
“Hallo, kleine varkie. Kan ek jou help jou huisie bou?” vra Wolfie en wys sy spierwit tande. Die varkie skrik so groot hy sluk sy eie asem in. Die varkie spring in die hoop strooi in. Die wolf vind dit vreemd. Hoekom sal die varkie bang wees vir hom? Die wolf loop na die hoop strooi toe om die varkie te vra hoekom hy bang is, en nes hy wil begin praat, gee hy die grootste nies.
Wolfie is allergies vir strooi en hy het die varkie se hele huisie weg genies. Die varkie begin huil terwyl Wolfie pleit en smeek dat die varkie hom moet vergewe. Die volgende oomblik gryp die varkie sy rooi hoed en hardloop weg. Die wolf voel baie sleg, hy wou net help. Moedeloos gaan sit hy onder die boom en kyk hoe die ander wolwe nog steeds vang-die-haas speel.
Net soos Wolfie se ogies begin toe val, hoor hy die eienaardigste geluid wat van die rivier se kant af kom. Hy besluit toe om te gaan kyk. Hy loer tussen die bome deur en sien dat daar nou twee klein varkies is. Die een varkie dra ʼn rooi hoed en die ander een dra ’n groen hoed. Hulle is seker boeties, dink die wolf by homself, hulle lyk baie na mekaar.
Wolfie sien toe dat die varkie met die rooi hoed die ander een help om sy huis met stokke te bou. Die wolf dink dadelik dat dit ’n slegte idee is want stokkies breek so maklik. Wolfie besluit toe dat hy hulle gaan help, maar hierdie keer gaan hy dit skelm doen sodat hulle nie weer vir hom skrik nie. Hy hou die twee varkies dop soos wat hulle bou en tekere gaan. Net toe hulle klaar is, sien Wolfie dat daar ’n stokkie skeef lê.
Hy sluip nader en draai die stokkie reg. Trots begin Wolfie wegloop, maar toe hoor hy hoe die huis inmekaar stort. Die twee varkies staan en kyk verwilderd na die wolf en skreeu so hard as wat hulle kan.
“Sien jy, boetie! Dis die wolf waarvan ek jou vertel het. Hardloop!” gil die varkie met die rooi hoed en hulle albei hardloop weg.
Die wolf verstaan dit nie. Hoekom is hulle bang vir hom? Die ander wolwe is nie bang vir hom nie? En buitendien is hy dan die kleinste wolf in die hele dorp.
Hy gaan sit op ’n klip en krap sy kop. Dalk het hulle gehoor hy kan nie vang-die-haas speel nie, en nou wil hulle ook nie sy maats wees nie? Dalk is hulle bang vir hom omdat sy tandjies so wit en sterk is? Die wolf sug en draai sy gesig weg van die son af.
Na ’n ruk is Wolfie honger. Hy besluit toe dis tyd om huis toe te gaan. Hy loop sy gewone roete huis toe, maar hierdie keer is daar iets nuut op die pad. Daar lê bakstene die hele wêreld vol. Kan dit wees? Het die varkies besluit om nog ’n huisie te bou? Hy kyk rond en sien niemand nie. Hy loop stadig nader, bang om weer die varkies skrik te maak.
“Eina!” gil iemand en Wolfie spring in ’n bos in. Hy steek sy kop uit en sien daar staan ’n varkie met ’n geel hoed. Hy sien toe die ander twee varkies aangeloop kom en hulle drie begin met mekaar praat.
Daar staan alreeds ’n huisie van bakstene, maar die huis lyk te vaal. Sonneblomme sal mooi lyk by die voordeur, dink Wolfie. Hy kruip uit die bos en gaan pluk van sy tannie Anna se blomme. Die varkies sal nou definitief sy maatjie wil wees.
Hy loop rustig na die drie varkies toe. Die varkie met die groen hoed gee ‘n harde gil. Die ander twee varkies kyk verward om. Die varkie met die rooi hoedjie skreeu benoud. Die varkie in die geel hoedjie is tjoepstil.
“Gaan in die huis en gaan kalmeer,” sê die varkie met die geel hoedjie. Dalk is hy die baas van die varkies? Wonder Wolfie.
Die varkie stap nader en staan reg voor die wolf.
“Hello, Meneer Wolf. Soek jy iets hierso? My boeties is vreeslik bang vir jou,” sê die varkie terwyl hy vir Wolfie op en af kyk.
“Hello, kleine varkie. Noem my sommer Wolfie. Nee, ek soek nie iets nie en ek wou nooit jou boeties skrik maak nie. Ek wou hulle net help om hulle huisies te bou, maar ek het dit elke keer opgevoeter,” sê die wolf moedeloos.
“Hoekom sal jy, ’n wolf, ’n varkie help sy huis bou?” vra die varkie.
“Want ek hou daarvan om huise te bou en om hulle te versier. My pa sê dit is vreemd dat ’n wolf dit wil doen en dis waarom die ander wolwe nie my maats wil wees nie,” antwoord Wolfie.
Die varkie krap sy geel hoedjie en verdwyn. Hy kom terug met sy twee boeties wat agter hom staan. Na ’n lang verduideliking van wat eintlik gebeur het, besef die twee varkies dat hulle nie bang hoef te wees vir die wolf nie. Die drie varkies nooi vir Wolfie in die huis in en bied vir hom suikerrietstokkies aan wat hy met graagte vat.
Wolfie het daardie dag drie maatjies gemaak en hy het die mooiste blou lampie as geskenk gekry by die varkies omdat hy hulle wou help met hulle huisies. Wolfie speel soms vang-die-haas saam met die ander wolwe, maar die meeste van die tyd eet hy suikerrietstokkies saam met die drie varkies.
Untitled
Graad vir Mamma
(Sy sit by ’n lessenaar. Dis pikdonker en net die studeerlampie is aan. Sy sit die lampie af en die verhoog ligte gaan stelselmatig aan.)
Want ek is hier om vir jou graad te vang, Mamma.
(Maak boeke toe en staan van ’n lessenaar af op. Loop tot voor op die verhoog.)
Omdat ek kan swot en die room van ons straat is. (Sê dit baie trots)
Want jou oudste kind leer mos vir ’n dik ding, om eendag vir haar ma te kan werk.
(Bly eers stil en dink terug.)
En ek onthou jou woorde soos gister, toe ek by die huis kom huil oor die mense in ons straat sê ons hou ons beter, omdat ons by die witmense se skole skoolgaan en oor ons twee voertuie het. Jy het gesê bid vir hulle my kind, want die Liewe Vader soek nie bitterheid in ons harte nie. Ek het vir hulle gebid, maar snags alleen gehuil oor die bruin kinders by die skool sê ek is ’n ‘coconut’, bruin buite en wit binne.
(Glimlag)
Ek onthou jou gebed wat jy vir ek en Noenies elke aand op ons knieë voor die Meester laat bid het.
(Bid dit soos ’n kind)
Lei my op die regte pad. Wil dan ook my handjie vat. Help my Heer, van ek is klein. Neem my hartjie in hou dit rein. In Jesus naam, Amen.
Al het jy soms na Stuyvesant geruik en was jou eelthande koud, het jy ons nag kom soen. Vir ons liedjies gesing van dwergies met oë van diamante en stoeltjies van fluweel. Elke plooi in jou gesig was vir my ’n kuns, die moesie bo jou lip, ’n wêreld wonder. Jou oë was vol sterre. Jou stem, my kombers teen die koue. Jy het my vertel van hoe ons dankbaar moet wees oor die Here ons so seën.
(Hartseer)
Maar Mamma, ek het jou snikke snags, in die badkamer stil gehoor. Hoe jy jou seer en kommer voor God uitstort. Want jou huwelik was nie altyd goed nie en party aande het jy net melk in jou huis gehad, maar iewers het jy custard uitgekrap en dit vir jou kinders gemaak. Ons eie stukkie hemel. Jy was ’n vegter, Mamma, al het jy nooit met Pappa baklei nie. Jy was my ma, jy was my vriendin, jy was nog altyd my beter ek.
Jy het gesê ek moet droom en ek het.
(Opgewonde)
Van teaters en mense wat my boeke koop. Van digbundels en groot huise by die see. Van lag en heel wees en ’n reisiger skrywer word. Van my handtekening op al wat ’n boom is in die jaard maak, want eendag gaan dit baie werd wees.
(Koud)
Toe word ek skaam toe die mans wat ek teen die pad liefkry en vriendinne vir wie ek dit vertel, vir my lag en sê, bruinmense droom nie van daai goed nie. Ek moet van my wolk af klim en liewer saam met hulle Sewende Laan gaan kyk.
Hulle is almal na die Universiteit van Spar, kamma om net vir die vakansie daar te werk. Hier is dit twee jaar daarna en hulle sit nog steeds daar, mak of hulle my nie sien as ek brood en melk vakansietye loop koop.
Ek is hier om vir jou ’n graad te vang, Mamma.
Al kan ek nie saam met die ander kleurlinge studente sentrum toe stap en my studentekaart gaan swipe, vir etes wat hul NSFAS- beurs voorsien nie. NSFAS sê Pappa se salaris is te hoog. Ek wonder of hulle in die yskas kom kyk het as daar net koue water, jam en ’n koppie liefde was.
Ek is hier om vir jou graad te vang, Mamma. Sodat die swaar vir ons koebaai sal sê en die skuld minder ons geld eet. Jy het gemeen ek hoor nie hoe jy please explain vir die skuldmense as hulle jou bel en uitskel oor jy nie jou paaiemente kan betaal nie. “My dogter is op universiteit” het jy gefluister. Jy het bye gesê en doodstil aangegaan in die kombuis. Besig om suurdeeg te knie, om vir jou gesin brood te bak. Nie een keer gekla oor die eelte op jou voete en die pyn in jou hart nie.
(Praat soos haar ma) My dogter studeer sielkunde in Engels. Ja.
(asof sy met ’n ander persoon praat. Spoggerig.) Die eerste een in die familie. Sy studeer daar in Potchefstroom.
(Ernstig)
As jy vanaand bel en vra hoe dit gaan, sê ek goed in ek het lekker geëet, al sus die hongerpyne my soms in die donker aan die slaap. Want ek weet as ek jou sê ek het niks, kan jy vanaand weer jou bord kos nie afkry nie. Of jy loop werk weer ekstra skofte, om vir jou kind sakgeld te kan gee. Jy het my geleer niks kom maklik in die lewe nie en “Your life is the only Bible some people will ever know.”
Partykeer glo ek nie meer in die goedheid van die mens nie, Mamma. Want die meisies in my koshuis loop met hulle blikkies kosse verby dié wat langs hulle in die koshuis bly, dié wie dit broodnodig het en loop gee dit liewer vir liefdadigheidsprojekte waarby die koshuis betrokke is. Hulle praat met jou van buite jou kamerdeur, maar gaan in by die swart en bruin skooltjies om met die kinders daar te gaan speel.
Skaamte hou my van aan die Primaria se kamerdeur vir blikkieskos en two minute noodles klop. Want verleë wees is nie ’n lekker ding nie. In brood en tee elke aand het nog nooit iemand dood gemaak nie.
(Bly eers lank stil en gaan dan op haar knieë)
So ek kom maar op my knieë in sê vir jou Here, dankie.
Ek sal my graad vang, Mamma.
Vir jou vang, Mamma.
Want jou offer vir my was groot. Ja, Mamma, ek het hulle gesien. Die hope wat jy onder in jou kas begrawe het. Jou godgegewe talent. Die boeke vol gedigte, die verhale wat ek weet pryse sou wen.
Jy het hulle vir die Meester loop offer toe jou eerste kind gebore word. Gesê Meester, gee hulle liewer vir my kinders. Jou gebed was eg en jou hart was rein. Toe los jy jou droom van skrywer wees om jou kind te nasien en het by Shoprite gaan werk. En jy het nie een keer gekla nie. Nooit applous of erkenning gekry nie. Jou meesterstukke net snags, as jy gemeen het ek en Noenies slaap, vir ons voorgedra. Jy het ’n vuur in my aangesteek wat geen armoede of swaarkry ooit sal kan blus. Jy is my Dalene Mathee, Mamma my beste Antjie Krog. My ma, my vriendin, my ewige beter ek.
(Stap terug na die lessenaar en gaan sit agter haar boeke. Skakel die studeerlampie aan en sê trots terwyl die verhoogligte verflou.)
So, jou oudste dogter is hier om vir jou graad te vang, Mamma. Die een wat sy weet jy twintig jaar terug, moes kry.
(Gaan aan met skryf en lees uit die boeke op die lessenaar.)
Die vlieënde Hollander
Deel 1
“Daar bestaan nie so ‘n ding soos spoke nie, man,” grom ek vies.
“Maar boetie, ek het regtig gisteraand een gesien. Hy was in my kamer,” neul die sesjarige Tanya eenstryk deur.
“Nou gaan sê vir Ma daarvan, miskien sal sy die spook vanaand vir jou kom wegjaag,”
“Nee, maar die spook het gesê hy wil vir jou sien.”
“Ag oukei, ek sal vanaand by jou kom sit tot jy slaap en die spook wegjaag, maar dan moet jy nou loop. Ek kan nie graad tien wiskunde probeer deurkom en na jou luister nie.”
Doodtevrede omdat sy haar sin gekry het, swaai Tanya om en trippel die kombuis uit.
“Klein sussies,” mompel ek, terwyl ek weereens na die algebrasom kyk wat vir my na Grieks lyk in plaas van syfers.
Moeg gooi ek my skooltas op my bed neer. Vandag se rugbyoefening voel of dit erger was as gewoonlik. Miskien is dit maar net omdat ek gisteraand minder as gewoonlik geslaap het. My ma loer opgewonde om my kamerdeur
“Thinus, ek en pa gaan vanaand uit. Jy moet asseblief mooi na jou sussie kyk vanaand. Ons sal vir julle roomys bring na die vertoning.” My ouers was lanklaas vir ‘n aandjie alleen uit en ek gun hulle dit.
“Dis reg so, Ma. Julle moet dit geniet.”
“Gaan jy vir my storie lees?” vra Tanya en hou ‘n groot prenteboek met ‘n breë glimlag na my toe uit. Ek vat die boek by haar en loop saam met haar na haar kamer toe. Na sy uiteindelik vir haar ‘n gemaklike posisie gekry het om te lê gaan sit ek langs haar en slaan die boek oop. Toe sy uiteindelik aan die slaap raak, staan ek so saggies as moontlik van die bed af op. Hopelik droom sy nie weer van spoke vanaand nie.
Ons huis se ou houtvloere kraak onder my terwyl ek traag na my kamer toe loop waar ‘n hoop huiswerk vir my wag. Teen twaalf uur maak ek uiteindelik klaar met die laastes. Nie lank daarna nie lê ek in my bed en alhoewel ek baie moeg is, raak ek nie aan die slaap nie. Eers op die een sy en toe op die ander, dan my maag en laastens my rug, maar al wat kom is slaap. ‘n Plank wat skielik kraak in die gang laat my my ore spits, maar toe ek niks verder hoor nie, raak ek weer rustig. ‘n Rukwind laat my kamerdeur met ‘n slag toeslaan. Ek sit regop in my bed en kyk na my deur, maar ek sien niks. Skielik kraak ‘n plank hier reg langs my bed asof dit enige oomblik gaan breek. ‘n Swart gedaante toring oor my bed. Al wat ek kan sien is twee rooi oë wat soos kole gloei. Ek steek my hand uit om my bedlamp aan te sit, maar die gedaante gooi dit van my bedkas af.
“Los uit daai ding, wil jy hê die hele wêreld moet weet ek is hier?”
Die gedaante se stem klink soos ‘n donderstorm en ek verbeel my dat ek veraf branders teen rotse hoor vasslaan.
“Wie is jy?”
Ek probeer braaf klink, maar faal liederlik, want my stem klink soos die van ‘n muis.
“Ek is Hendrik van der Decken, kaptein van die Vlieënde Hollander.”
“Wat de ongeluk is jy? ‘n Spook?”
Die gedaante klink amper teleurgesteld oor die opmerking.
“Ek is nie ‘n spook nie, ek is ‘n regte mens. Waar kom jy daaraan dat ek ‘n spook is?”
Hierdie moet ‘n mal man wees, maar hoe op aarde het hy in ons huis gekom. Was dit hy wat gisteraand by Tanya was?
“Al die legendes sê dat jy ‘n spook is.”
“Wel ek is nie, voel hier.” Hy gryp my hand en druk dit onder sy baadjie in. Teen my hand voel ek yskoue been… ribbes! Ek ruk my hand weg en val byna van my bed af soos ek gril. My skrik spring ook sommer by die deur uit.
“Is jy nou simpel man, dink jy ek wil aan jou binnegoed vat? Sies!”
“Sien, dis hoekom ek jou uitgekies het, jy is nie bang soos die ander kinders van jou ouderdom nie.”
Fritz Deelman red nog altyd lewens
Toe ek klein was het ek Fritz Deelman en die Uile geniet. Mettertyd het my belangstelling geskuif na Engelse boeke toe. Ek dink dat ek waarskynlik net nie die regte boek in die hande kon kry nie. Toe al vier van Melkbosstrand Biblioteek se Deelman boeke twee keer deurgelees is, het ek noodwendig ‘n Engelse boek opgetel. The Hardy Boys, Willard Price en vele ander Engelse boeke het my verstand gretig opgeslurp.Stadig het ek myself begin identifiseer met die Engelse wêreld. Afrikaans was vir die NG Kerk en Universiteitsfeministe.
Nou sit ek hier in Londen. ‘n Jaar gelede het ek in Kanada gewerk. My vrou is Kanadees. Ek het sommer uit verveling die naam Fritz Deelman op die internet begin soek. En verveling verander toe in ‘n bietjie opwinding, toe ek sien dat Human & Rousseau besig is om die hele reeks weer her uit te gee. Nou besit ek al die boeke.
Dis nie al nie. Ek het ‘n ou digbundel wat ek bestudeer (Digters en Digkuns – P.J. Nienaber, 1963). Ek het nou al vyf gedigte vasgevang in my geheue. Ek het ‘n Koffiekroeg begin vir tweede taal Afrikaners, hier in Londen. Ek het lid geword van Vriende van Afrikaans. Ek het my eie gedigte in Afrikaans en Engels begin publiseer op die net.
Om op te som: my lewe is verander deur ‘n kinderboek. Fritz Deelman red nog altyd lewens (al is dit meer figuurlik as letterlik).
Nou wonder ek net; wat kan ander boeke vir my doen? Hoe kan ek ook verseker dat ander se lewens ook geraak kan word deur kinderboeke? Wel, ek is ‘n onderwyser. Ek en vrou beplan om een van die dae ‘n ander Van Renen-tjie te sien. Miskien sal ek gewillige ore wel vind…
Diereresies in die agtertuin
“Rupert, wat is 6×6?”
Rupert sit asof versteen. Sy gedagtes ver weg. Beslis nie by juffrou en maalsomme nie. Waar hy by sy tafel sit, kan hy sien dat die frons op haar gesig al hoe groter word.
“Ses en dertig, juffrou?” Hy antwoord met ’n piepstemmetjie, wat dit laat klink of hy ’n vraag aan haar stel.
“Ja, Rupert, jy is inderdaad reg. Probeer tog om op te let in die klas.”
Rupert vat sy potlood en begin ’n leeu te teken. Hy hoop dat die leeu lewendig wil word.
***
Maalsomme. Deelsomme. Boonop begin die atletiek vanmiddag. Pouse sit Rupert onder die boom, toe Evert en ’n paar vriende nader gestap kom.
“Haai, Rupert, gaan jy weer vanmiddag laaste kom?” vra Evert terwyl sy vriende uitbars van die lag.
Die grap van die jaar. Dit was laas jaar. Die jaar wat Rupert besef het hy moet ook hardloop, toe sy klasmaats reeds oor die wenstreep was.
Dankie tog verlos die skoolklok vir Rupert van Evert en sy vriende. Evert is goed met maalsomme en die vinnigste op die atletiekbaan. Rupert sug en vat ’n laaste hap van sy toebroodjie.
***
Stefan is in die baan langs Rupert. Rupert hoor hoe Evert grappies maak terwyl hy in sy rigting kyk.
“Seuns, onthou net die eerste drie kwalifiseer,” sê meneer Viljoen.
“Merke, gereed.”
Hierdie keer vlieg Rupert op en hardloop soos blits. Is hy tog nie voor nie?
“Rupert!!!” Hy stop net daar. En draai om. Almal staan en lag vir hom. Koponderstebo stap hy terug. Valse wegspring.
Rupert smyt sy skooltas neer in sy kamer. Hy hoor hoe Maria sing in die kombuis.
“Maria, daardie getalle maak my mal!”
Maria klik net haar tong, terwyl sy aangaan om aartappels te skil.
“Maria, ek kan ook nie hardloop nie,” sê Rupert.
Die ou vrou met die sagte oë hou op met skil. Sy kyk Rupert stip in die oë. “Jy kan tog goed swem,” sê Maria. “En stories vertel wat lewendig word.”
“Ja, maar ek wil ook vinnig hardloop. En weet wat 6 x 6 is.”
“Jy sal wel sien, wat jy sal sien,” sê Maria.
Rupert kry sy handdoek en kies koers in die rigting van die swembad. Met ’n boog duik hy in die water. Die water is koud, maar lekker. Skielik hoor hy ’n gefluit, wat sy ore laat tuit.
Frrrrrrrrrrrrrrrrrrr
“Rupert, kom help tog gou hier.”
Sy hele lyf versteen. Want in die hoek van hulle tuin, staan die grootste leeumannetjie denkbaar. En dis hy wat met hom praat.
Verbaas vryf hy oor sy oë. Kan dit wees?
“Kom sit die leer regop teen die muur. Die ander diere wil ook oorklim.”
Die res!
“Moenie bang wees nie, ek sal jou niks maak nie.”
Niks!
Rupert stap stadig nader aan die muur. Glimlag die leeu sowaar vir hom?”
“Wat op aarde maak jy in ons tuin?” kry hy die woorde uit.
“Wat bedoel jy met wat maak ons hier? Jy wil ons mos hier hê. Jy teken ons altyd as jy in die klas sit.”
Rupert lyk verbaas. Diere in pare. Soos Noag se ark wat juffrou by die skool gelees het. Die verskil? Dit gebeur in Rupert-hulle se agtertuin.
Doofff Doofff
Een na die ander klouter die diere oor die tuinmuur.
“Ek weet nog nie wat maak julle in ons tuin nie?”
“Ontspan Rupert, ons kom hardloop in julle tuin.”
“Hardloop?”
“Ja, ons hardloop ons jaarlikse wedloop hierdie jaar by julle.”
Leeu hou ’n fluitjie na Rupert toe uit.
“En dit?”
“Toe, jy moet ons laat wegspring.”
Al die diere staan in ’n reguit ry. Rupert knip sy oë. Hy droom beslis nie. Hierdie diere is regtig. En hulle is hier. Sy bene voel jellierig.
“Hallo, Rupert,” sê die uil.
“Hallo, Rupert,” sê die rooibok.
Leeu draf tot net voor die swembad, waar hy ’n wenstreep met sy poot uitkrap op die gras.
“Merke, gereed.”
Jy kan ’n speld hoor val. Al die diere se ore is gespits.
“Gaan!”
Dit is ’n geskarrel soos min. Luiperd se gesig vertrek van inspanning. Uil maak woeste geluide. Rooibok hardloop kop omlaag. Maar ystervark wen. Eerste oor leeu se wenstreep.
En hullle duik in die swembad. Een na die ander. Uil, rooibok en luiperd.
Plons!
“Rupert, kom swem saam. Die water is lekker.”
Huh?! hy knyp homself op sy arm, maar hy verbeel homself nog steeds nie.
“Ek is nou daar,” antwoord Rupert.
“Kyk hoe swem ek.” Almal kyk na die ystervark, wat spog met sy passies in die water.
Na ’n ruk klim Rupert doodmoeg uit die swembad.
“Dankie dat jy ons jy ons laat tuis voel het.” Leeu sit sy poot op Rupert se skouer.
Rupert kyk leeu in die oë. “Dis ’n plesier, julle moet weer kom kuier.”
“Dis reg so. Ons moet nou gaan, dit word laat.”
En toe, net so vinnig soos hulle verskyn het, verdwyn die diere weer oor die muur.
***
“Rupert, gaan jy vandag vir ons sê wat 8 x 8 is?” Juffrou kyk na Rupert.
“Ek weet nie, juffrou.”
Voordat juffrou kan antwoord, kyk Rupert weg. En begin ’n olifant teken.
(Skrywer en illustreerder: Marnus Kok)
Soene op ‘n Suzuki (resensie)
Ouens, niggies en kombuiskaste wat kan nou meer eenvoudig wees?
Lizanne Meyer weet nie wat erger is nie, ‘n Ma wat net nooit op dieselfde level as sy is nie, ‘n aaklige niggie wat vir een of ander – onverklaarbare – rede daarop aandring om skoolvakansies in die Meyers se stoepkamer te slaap of Gerhard met sy glibberige – maar sexy – seekatarms. Wanneer Lizanne uiteindelik die moed bymekaar skraap om vir Gerhard Greef te sê dat dit finaal verby is tussen hulle en vir Ryno Thiart daai langverwagte sms stuur, verwag sy dat haar lewe uiteindelik in die regte rigting gaan. Buitendien Ryno is só romanties en hy laat almal se koppe draai – wat kan moontlik verkeerd gaan?
Maar wanneer Lizanne se ma uitvind oor Ryno se motorfiets en aandring dat Gerhard met sy “kunstige sy” nog die kombuiskaste moet kom klaar verf, verander al Lizanne se goeie voornemens in een, buitengewone, gemors.
Om dinge dan net nóg ‘n hupstootjie in die verkeerde rigting te gee, kan Lizanne nie kop of stert uitmaak van die gesprek wat haar beste vriendin, Deana, in die badkamer afgeluister het of wat Mandy nou weer kwyt raak oor ‘n poltergeist nie. En om boonop die spyker in die kis te slaan kom haar pa oor drie dae terug van oorsee af en dan – is alle hel los.
Aan drama het hierdie romanse beslis nie ‘n tekort nie. Janie Oosthuysen vang elke tienermeisie se nagmerrie vas met hierdie sesde uitgawe in haar tienerromanse reeks. Die onsekerheid van grootword, mens wees en vriendskap is maar net van die onderliggende temas wat te voorskyn kom vanuit die warboel wat Lizanne se lewe is. Daarby integreer Oosthuysen die karakters moeiteloos in die lewe van die leser, om sodoende elke emosie van tiener wees te laat herleef met die gevolg dat die verhaal uiters gepas is vir enige vurige tiener – ongeag of daar romanse in jou lewe is of nie.
Die gebruik van tienerspreekstaal vergemaklik die leesproses en heg die woorde aan die leser se hart sodat jy smag na die vorige vyf uitgawes, naamlik: Rugbyballe en bikini’s, Daar’s ‘n ou in my aarbei-smoothie, My hart klop muffins, Ouens is nes ekstra bagasie en Liefde is nie tjoklits nie. Die derde sowel as die vyfde boeke in díe reeks is deur bekende, Noem my Kat, skrywer, Helen Brain geskryf en beloof daarby ook om so soetsappig te wees soos Soene op ‘n Suzuki. Dus, berei jou voor, hierdie is beslis’n snoesige winterslesie.
Kierietjie, kierietjie, trek weg!
Ek, Godfrey van Rooyen het saam met my ouma gebly, ek was elf jaar oud en my ouma was al vier en vyftig jaar oud. Ons het in ‘n viervertrek gebly, wat ‘n bietjie ongemaklik was vir ek en my ouma, maar weens die omstandighede kon ons nie ‘n beter een bekostig nie.
My plig was dat ek moes hout gekap het, ons het ‘n dik stomp gehad agter onse huis en ek moes met ‘n byl daardie stomp geslaan het tot daar krummels van houtjies is. Maar soos die tyd gegaan het, het die stomp klaar geword en ek moes ‘n ander plan gekyk het as jong seun, want ons het gelewe van ‘n vuurtjie, op die vuurtjie ‘n potjie met ‘n bietjie pap wat ons by mense kry, ‘n bietjie melk wat ons een keer ‘n week koop, dit was ons daaglikse lewe. Ons moes net twee keer ‘n dag geëet het, weereens, die kos wat ons besit het.
Toe besluit ek maar om my daaglikse of dag se kos te pak in ‘n rugsak en ‘n byl te vat om hout vir ek en my ouma te kry, want as ek dit nie gaan doen nie, wie sal dit doen? Ek sê toe my ouma wat ek dink, toe stem sy saam, maar toe sê sy ook dat ek nie bang moet word nie. Ek pak toe my gereedskap en vat die pad.
Oppad na die bos of veld toe sien ek ‘n ou oupa op ‘n ashoop sit en huil. Ek sit toe my gereedskap neer en gaan na die oupa toe. Soos ek naby stap, sê hy vir my “Bly weg!!” Ek staan ‘n bietjie en kyk hom. Toe hy my mooi in die oë kyk, begin hy weer te huil. Ek stap maar na hom toe en druk hom teen my skouer. Mense om ons, die ryk mense, sê vir my “Gaan weg van daardie man af, hy stink!” Maar my ouma het my geleer dat ek moet probeer help by enige probleem, al lyk dit hopeloos, maar moet nie na mense luister nie.
Soos ek hom druk vra hy vir my, “Wie is jou ouers?” en ek antwoord en sê, “My ouers het gesterwe. Ek lewe net saam met my ouma.”
Ek vra vir hom, “Hoekom sit jy hier?”
Hy skep eers wind en kyk, hy vra vir my, “Moet ek sê?”
“Asseblief.”
Hy sê, “My kinders en my vrou het my uitgesit twee dae gelede.”
Ek vra ook hoekom. Toe sê hy vir my, “Omdat hulle gehoor het dat ek ‘n kind het met ‘n ander vrou.” Terselfdertyd vra hy vir my, “Waarnatoe is jy oppad, seun?” maar jy kan nou sien sy gesig kom ‘n bietjie beter.
Ek sê toe, “Ek is oppad na die veld om vir ek en my ouma hout gaan haal.”
Hy vra vir my, “Saam met wie?”
Ek sê alleen, hy sê, “Seun, jy is ‘n gehoorsame kind,” en gee my ‘n kierie.
Ek vra toe, “Vir wat gee jy my ‘n kierie?”
Hy sê vir my, “In die veld is dit baie gevaarlik en jy is nog baie klein vir sulke dinge, so vat hierdie kierie en as daar enige gevaar spring dan moet jy net sê ‘Kierietjie kierietjie trek weg!!’ dan sal hy jou bietjie help.”
Ek sê toe, “Baie dankie oupa!” en gee hom ‘n soentjie op sy voorkop, toe vat ek weer my gereedskap en stap aan.
Soos ek loop daar diep in die veld op soek na die hout, sien ek nog ‘n oupa, maar hy het gelyk soos `n herder, ek stap na hom toe met die idee dat hy my sal vinniger help vir droë hout. Ek kom by hom en groet hom. Hy vra vir my, “Wat soek jy hier, seun?”
Ek antwoord en sê, “Ek is op soek na droë hout vir ek en my ouma by die huis.”
Hy kyk my eers aandagtig en sê, “‘n Mens kry sulke seuns soos jy amper nooit nie,” toe sê hy sommer vir my, “Hoor hier seun, gaan agter daardie heuweltjie, daar het ek `n lammetjie vasgemaak, gaan vat hom en gaan onmiddellik huis toe.”
Ek sê toe, “Maar wat van die hout?”
Hy sê my, “Hoor hier, daardie lammetjie kan jy alleen aan sy keel vat, dan spoeg hy geld, niemand anders as jy nie. Toe, maar beweeg nou, Seun!”
Ek is toe weg en sowaar daar staan hy vasgemaak. Ek vat toe die lammetjie en hardloop huis toe.
As ek by die huis kom, sê ek toe alles wat met my gebeur het gedurende die dag vir my ouma, maar toe ek by die punt kom van ek het nie hout gekry nie, kon ‘n mens behoorlik gesien hoe raak my ouma swak. Ek haal toe die lammetjie uit en vang aan sy keel. Daar val ‘n R10 uit in R2.
My ouma rek haar oë so groot laat sy amper geval het. Sy vra vir my, “Waar kry jy die lammetjie?”
Ek sê, “By ‘n herder in die veld.” Sy was baie bly en trots op my.
Die volgende dag toe gaan skryf sy my by `n skool, ‘n primêre skool in.
Ek en Ouma het ‘n argitek in die hande gekry en ‘n huis beplan, hy het ons omtrent R20 gevra vir ‘n mooi groot huis, baksteenhuis. Die huis is toe gebou in twee maande en dinge het goed gegaan, net vir twee jaar, toe vind ‘n paar seuns dat ons ‘n lammetjie in die huis het wat vir ons geld uitspoeg en sê toe vir al hulle vriende wat diewe is.
Een nag, dit was nogals na ek en my ouma lekker geëet het, kom breek hulle in en vat vir my en my lammetjie en sê, “Julle moet nou saam kom!”
Ek baklei ‘n bietjie saam met hulle maar hulle was te veel vir my. Soos hulle vir my wil wegneem, vra ek hulle maar net een vraag, en ek vra hulle om net my kierie saam te vat, hulle sê toe vir my, “Ag, vat die stuk kierie van jou.”
Hulle is uit met my in ‘n motor. Hulle ry tot diep in die veld met my. Soos ons daar kom, sê hulle vir my, “Ou boet, jy moet nou maak dat die lammetjie van jou geld uitspoeg, of jy gaan dood!”
Ek kyk hulle deur en sien toe dat hulle baie ernstig is, ek sê toe, “Nee!!!”
Toe klim die manne my so laat ek eers nie kon asemhaal nie, en hulle vra my toe weer, “Verkies jy die dood of die lewe?” en ek sê toe, “Lewe.” Hulle sê toe, “Dan moet jy maak laat die lammetjie geld uithaal.”
Ek is uitasem en lê en dink oor daardie oupa op die ashoop wat gesê het as daar gevaar spring sê net, “Kierietjie, kierietjie trek weg!” Ek kyk die kierie met die aandag dat hy moet nou werk.
Net toe hulle besluit om my te begin steek, sê ek toe van skok, “Kierietjie, kierietjie trek weg!”
Sowaar mense, julle sal nie glo nie, maar daardie kierie slaan die seuns so laat ek vir hulle bejammer, dat hulle so deurmekaar is laat hulle sommer vir my voor die motor oplaai en huis toe vat saam met my lammetjie.
As ek by die huis kom, kon my ouma nie anders as, “Dankie God omdat u hom gespaar het.”
Sy was so bly dat sy sommer gesê het, “Seun, jy laat my sommer verlang na jou oupa wat ook sorgend was vir sy familie.”
Van daardie tyd tot nou toe lewe ons lekker saam, maar die lammetjie het gesterwe nadat my ouma begin siekefondse kry, en ek het ook gevorder met my skoolloopbaan.
Dit was my verhaal oor die dag in my lewe wat ek nooit sal vergeet nie.
Die avonture van Magrietjie Swaaiboude
Hoofstuk 1: Cheers, Magrietjie!
Dit is Maandagoggend. Magrietjie lig haar kop en kyk na Phillip se bed. Hy beweeg nie onder die duvet nie. Sy kan ook nog ‘n bietjie lê, dink Magrietjie en sit haar kop op haar pote. Sy wens dit was vandag gister, toe hulle by die Tuiniqua Ouetehuis gaan eet en daarna die hele middag kom lê en slaap het. Dit was so lekker.
‘n Rukkie later lig Magrietjie weer haar kop op en kyk oor haar rug in die kombuis in. In sy hok, bo-op die yskas, sit Samuel kop onderstebo met sy oë bottoe.
“Samuel, is jy wakker?” roep Magrietjie en gaap.
Samuel se oë vlieg oop. Hy rek sy vlerke en bene. “Ja, natuurlik! Ek’s altyd vroeg uit die vere. Ek’s mos ‘n vroeg-uit-die-vere-voël.”
“Grrrmf,” sê Magrietjie. “Jy kan nie ‘n ‘uit-die-vere-voël’ wees nie, Samuel. Dan is jy sonder vere. Dit sal nie so goed lyk nie.”
“Ja, oukei, Magrietjie. Ek wil nie sonder my vere wees nie,” raas Samuel en tjorts.
Wanneer Magrietjie haar oë toemaak, sien sy die lekker pasteitjies van King Pie en dan kwyl haar bek sommer van voor af. Sy wens Phillip wil ophou om vir die vriendelike vrou van King Pie te sê sy is te vet. Netnou besluit die vrou om nie meer vir haar vleispasteitjies te gee nie. Magrietjie sug. Daaraan wil sy nie eers dink nie.
Dan beweeg die duvet op die bed. Phillip is wakker.
“Môre, Magrietjie. Lekker geslaap, ou meisie?” vra Phillip toe hy ‘n rukkie later opstaan en hom uitrek.
“Grrrmf. Wie slaap nou lekker as jy weet ‘n werksdag lê voor,” mompel Magrietjie. Sy sien hoe Phillip sy bed vinnig regtrek, dan aantrek en kombuis toe loop. Sy hoor die radio aangaan.
“Môre, Samuel,” hoor Magrietjie vir Phillip sê toe hy die melk uit die yskas haal vir koffie. Sy loer weer in die kombuis in en sien hoe Samuel op sy stokkie rondtrippel.
“Toe, toe, Phillip, maak vol my saadbak,” sê hy en pik-pik aan die rand van sy saadbakkie. “Ek gaan nie vandag met ‘n leë maag werk nie.”
“Maar jy is vol lewe vanoggend, Samuel. Gaan jy vir ons vandag baie geld insamel?”
“Ek sê niks,” sê Samuel.
Magrietjie sien hoe Samuel na sy saadbak staar.
“Toe, maak vol my bak,” hoor sy hom sê. “Toe, toe, toe nou.”
“Ons sal vir jou moet gaan saad koop, Samuel,” sê Phillip toe hy die saadbakkie met leë doppies uit die hok haal. Hy maak die bakkie vol en sit dit weer terug.
Dan kom Phillip na haar kant toe. Magrietjie trek haar ore plat toe sy hoor: “Opstaan, Magrietjie.”
“Ja, ja.” Sy staan lui op.
Aan Phillip se fiets is ‘n sykar met ‘n hok en ‘n hamsterbal waarin sy en Samuel ry. Daarin sit Phillip haar kosbak, Samuel se tietiebottel met saad en die mandjie met die blomme wat sy altyd in haar bek moet hou wanneer mense foto’s van haar en Samuel voor Game wil neem.
Nadat Phillip alles in die sykar gelaai het, is dit hulle beurt om in te klim. Toe Phillip die deurtjie van die hok agter haar toemaak, sê hy iets wat Magrietjie nie wil hoor nie: “Magrietjie, jy is te vet. Een van die dae sal jy glad nie meer in die hok kan pas nie. Jy moet minder eet.”
“Hy’s ongeskik,” skel Samuel uit die hamsterbal bo in die sykar. “Jy’s nie te vet nie, Magrietjie. Phillip praat nonsens!”
Phillip stoot die fiets by die kleinhekkie uit. Shaka en Shiva, die twee swart honde van die buurvrou, begin te knor en blaf toe hulle die musiek uit Phillip se CD-speler hoor toe Phillip verbyry.
“Ek kan nie in die hamsterbal dans nie,” kla Samuel. “Hier’s nie ‘n stokkie nie! Ek sal maar saamsing.” Hy stoot sy bors uit en fluit dat almal kan hoor.
‘n Rukkie later kom hulle by Dulcé aan. Phillip help vir Magrietjie uit en haal vir Samuel uit die hamsterbal en sit hom op Magrietjie se kop. Toe stap hulle na die restaurant waar hulle elke oggend ontbyt eet.
Ria, die eienaar, is bly om hulle te sien. “Môre, Magrietjie,” sê sy.
Samuel trippel opgewek op Magrietjie se kop. “Fwieet, fwieet! Ek is ook hier. Sê môre, Samuel,” sê Samuel.
Die kelnerin bring vir Magrietjie ‘n bak met beskuitjies en melk en sit dit voor haar neer.
“Cheers, Magrietjie,” sê Phillip.
Magrietjie staar na die bak voor haar op die vloer. Toe sy nie gou genoeg na Samuel se sin begin eet nie, sê hy: “Cheers, Magrietjie, cheers! Het jy nie gehoor Phillip het vir jou gecheers nie.”
“Ja, ja,” sê Magrietjie en ruik aan die melk wat die kelnerin altyd met water verdun. “Hm, net reg. Nie te flou nie,” sê sy.
Toe Magrietjie en Phillip klaar geëet het, groet hulle en span die sykar weer in en ry Game toe waar hulle vir die dag gaan uitspan.
Elke oggend voor Samuel met sy werk kan begin, slaan Phillip die staander op waaraan die mandjie, wat versier is met kunsblomme, hang. Daarin gooi Samuel die geld wat die mense vir hulle gee wanneer hulle saam met hom en Magrietjie afgeneem word.
Ná die staander opgeslaan is, sit Phillip Samuel en Magrietjie se foto’s teen die muur vas vir al die mense wat verbykom om te sien. Dan sit hy vir Samuel op die staander.
Vir Magrietjie gooi Phillip ‘n kombers op die stoep oop. Van daar af kan sy die mense wat op die parkeerarea voor Game stilhou, sien.
Toe Magrietjie ná ‘n rukkie om haar kyk en nie vir Phillip gewaar nie, staan sy op, skud haar lyf en stap die paar hondetreë na King Pie toe, die plek met die kwylbeklekker vleispasteitjies.
“Kom terug, Magrietjie!” roep Samuel.
Magrietjie gaan staan en kyk vies om na Samuel. “Ek’s nou terug,” sê sy en en stap dan weer aan na die oop deur van King Pie.
In die deur gaan sy met ‘n kwylende bek staan. Daar is nie baie mense nie. Haar oë soek die vriendelike vrou agter die toonbank wat altyd vir haar ‘n pasteitjie gee. Sy sien haar nie, net die vrou met die kwaai stem wat nie van honde in die winkel hou nie.
“Nee, Magrietjie!” hoor sy dan skielik agter haar. “Kom uit daar.” Dis Phillip.
Magrietjie se ore hang en haar bek hou op met kwyl toe Phillip haar terugjaag stoep toe.
“Waar is jou vleispasteitjie?” vra Samuel.
“Moenie nog vra nie,” sê Magrietjie vies en gaan lê op die kombers.
Motors kom stadig aangery en parkeer voor die groot winkelsentrum. Vrouens en kinders kom aangestap. Wanneer hulle vir Magrietjie sien, kom staan en kyk hulle altyd na haar asof hulle nog nooit ‘n hond in hul lewe gesien het nie.
“Dis Magrietjie Swaaiboude!” roep ‘n meisietjie uit.
“Ja, dis sy!” hoor Magrietjie die kind se ma sê. “Kom, Karien, ons neem haar af.”
Phillip het dit gehoor. “Opstaan, Magrietjie,” sê hy.
“Al weer ‘n foto,” mompel Magrietjie en staan traag op.
“Staan hier by Magrietjie,” sê Phillip vir Karien en haal vir Samuel van sy stokkie af en sit hom op Magrietjie se kop. Dan sit hy die mandjie met die blomme in Magrietjie se bek.
Karien se ma neem baie foto’s. Toe sy klaar is, sê sy: “Baie dankie, nou kan ek vir die kinders by die skool waar ek skoolhou, gaan wys hoe mooi jy is, Magrietjie.”
Sy maak haar beursie oop en haal ‘n bruin noot uit en gee dit vir Samuel om in die mandjie te sit.
“Ek wil ook iets vir Magrietjie en Samuel gee, Mamma,” sê Karien en hou haar hand na haar ma uit.
Karien se ma haal nog ‘n noot uit haar beursie en gee dit vir haar. Sy gesels nog ‘n paar woorde met Phillip, maar toe sy groet en wil loop, kyk sy verskrik om haar rond.
“Waar’s Karien?” vra sy en lyk baie bekommerd.
Net toe kom Karien uit King Pie gehardloop. In haar hand is daar ‘n papiersakkie.
“Hier’s iets vir jou, Magrietjie,” sê sy en hou die pakkie uit na Magrietjie. “Hou jy van vleispasteitjies?”
“Fwieet, fwieet! Magrietjie hou baie van vleispasteitjies,” sê Samuel opgewonde.
“Ja,” hoor Magrietjie vir Phillip sê, “maar sy hou té veel van vleispasteitjies. Sy word te vet.”
Ag nee, nie al weer daardie ou storie nie, dink Magrietjie vies.
“Kan ek dit maar vir haar gee, oom?” vra Karien.
“Gee maar,” sê Phillip en glimlag.
Magrietjie lig ‘n wenkbrou. Het sy reg gehoor? Haar oë rek toe Phillip die pasteitjie uit die papiersakkie haal en voor haar neersit.
“Cheers, Magrietjie, cheers,” sê Samuel nog voordat Phillip dit kan doen. “Toe, eet nou.”
“Ja, ja,” mompel Magrietjie en trek die geur van die heerlike vleispasteitjie eers diep in haar neusgate op voor sy die eerste hap vat.
